Gerechtelijke ontbinding aangepast | Stremersch Accountancy
Loonbonus
De loonbonus: hoe werkt het?
26 augustus 2017
Sociaal balans & jaarrekening
Sociale balans openbaar maken of niet?
15 september 2017

Een nieuwe aanpak bij gerechtelijke ontbinding van vennootschappen

Er is een nieuwe procedure van gerechtelijke ontbinding van vennootschappen in werking getreden. Sinds 12 juni 2017 zijn bestuurders of zaakvoerders verplicht mee te werken met de gerechtelijk vereffenaar. Een voor de praktijk belangrijke wijziging is dat een vennootschap voortaan al na één boekjaar, in plaats van na drie opeenvolgende boekjaren, gerechtelijk kan worden ontbonden wegens niet-neerlegging van de jaarrekening. De kamers voor handelsonderzoek krijgen meer bevoegdheden in de ontbindingsprocedure.

Uitgebreide functie voor kamers voor handelsonderzoek

De kamers voor handelsonderzoek (onderdeel van de rechtbank van koophandel) volgen schuldenaars in moeilijkheden. Als het voortbestaan van de onderneming wordt bedreigd, dringen ze bij de schuldenaar aan op een regularisatie van zijn toestand of op een gerechtelijke reorganisatie van zijn onderneming. Pas wanneer uit het onderzoek blijkt dat de onderneming niet zal slagen, maakt de kamer het dossier over aan het parket. Vervolgens zal het parket het faillissement of de gerechtelijke ontbinding van de onderneming vorderen.

In de nieuwe regeling die op 12 juni in werking is getreden, kan de kamer voor handelsonderzoek voortaan zelf het dossier met een duidelijk geargumenteerd besluit aan de rechtbank van koophandel doorgeven. Er is dus geen omweg via het parket meer nodig.

Let wel: de Kamer bespreekt momenteel een uitgebreid wetsontwerp dat de faillissementswet van 8 augustus 1997 en de wet van 31 januari 2009 op de continuïteit van de ondernemingen samenbrengt in Boek XX van het Wetboek van Economisch Recht (WER). De kamers voor handelsonderzoeken zullen voortaan “kamers voor ondernemingen in moeilijkheden” worden genoemd.

Oorzaken van gerechtelijke ontbinding

De gerechtelijke ontbinding van een vennootschap kan in verschillende gevallen ingeroepen worden:

  1. De niet-neerlegging van de jaarrekening:
    de rechtbank van koophandel kan de ontbinding uitspreken "van een vennootschap die haar verplichting om haar jaarrekening neer te leggen niet is nagekomen".
    Let op: een tijdige neerlegging van de jaarrekening wordt dus belangrijk(er).
    Een vennootschap kan nu immers al na één boekjaar gerechtelijk worden ontbonden wegens niet-neerlegging van de jaarrekening. Het is niet langer noodzakelijk dat de vennootschap gedurende drie opeenvolgende boekjaren haar jaarrekening niet neerlegt.
    De vordering tot ontbinding kan slechts worden ingesteld na het verlopen van een termijn van zeven maanden, dewelke ingaat vanaf de datum van afsluiting van het boekjaar.
    Indien deze vordering uitgaat van het openbaar ministerie of een belanghebbende, kent de rechtbank van koophandel een regularisatietermijn van minimaal drie maanden toe (nieuw).
    Als het initiatief voor de gerechtelijke ontbinding uitgaat van de kamer voor handelsonderzoek, beschikt de rechtbank over twee mogelijkheden (regularisatietermijn of ontbinding).
  2. De vennootschap is ambtshalve geschrapt uit de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).
  3. De vertegenwoordigers van de vennootschap zijn niet voor de kamer van handelsonderzoek verschenen. Dit na twee oproepingen met dertig dagen tussen, waarvan de tweede oproeping gebeurde per gerechtsbrief.
  4. De bestuurders of zaakvoerders beschikken niet over de elementaire beheersvaardigheden of beroepsbekwaamheid.

Ook in de gevallen 2. tot 4. heeft de rechtbank van koophandel twee opties:

  • ofwel kan zij een regularisatietermijn toekennen en het dossier terugsturen naar de kamer voor handelsonderzoek
  • ofwel kan zij de ontbinding van de vennootschap uitspreken
    Die ontbinding kan niet worden uitgesproken zolang er een procedure loopt inzake faillissement, gerechtelijke reorganisatie of ontbinding van de vennootschap.
    De ontbinding gaat van kracht vanaf de dag waarop ze is uitgesproken. Deze kan echter pas worden tegengeworpen aan derden nadat ze is bekendgemaakt, tenzij de vennootschap bewijst dat die derden hier voordien van op de hoogte waren.
    De bekendmaking gebeurt door neerlegging in het vennootschapsdossier en publicatie in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad.

De rechtbank van koophandel kan:

  • de vereffening onmiddellijk afsluiten
  • de vereffeningswijze bepalen en één of meer vereffenaars aanstellen
  • geen vereffenaar aanwijzen (nieuw) als geen enkele belanghebbende tussenkomt in de procedure om de aanwijzing van een vereffenaar te vorderen binnen de termijn van een jaar (interessant voor kleinere dossiers). De schulden worden dan van rechtswege als oninbaar beschouwd, de activa komen van rechtswege toe aan de Staat en de vereffening wordt verondersteld te zijn gesloten. De griffie staat in voor de bekendmaking van de sluiting van de vereffening in het Belgisch Staatsblad.

Verplichting tot medewerking met vereffenaar

Als er schulden zijn in een vennootschap zijn bestuurders of zaakvoerders verplicht om mee te werken met een curator. Die verplichting tot meewerken geldt van nu af aan ook wanneer een gerechtelijk vereffenaar wordt aangesteld. Bestuurders en zaakvoerders moeten reageren op alle oproepingen die zij ontvangen van de vereffenaren en alle vereiste inlichtingen verstrekken. Eveneens zijn zij verplicht de vereffenaars elke adreswijziging mee te delen.
Wie niet meewerkt, riskeert een beroepsverbod van maximum drie jaar.

De gerechtelijk vereffenaar controleert de boekhouding en maakt een balans op.
Als de activa onvoldoende zijn om de kosten ervan te dekken, kunnen de vereffenaars de hulp inroepen van een accountant in het kader van de opmaak van de balans (nieuwe opdracht voor de accountants naar analogie met de faillissementsprocedure).

Vorderingsrecht uitgebreid tot openbaar ministerie

Wanneer het netto-actief van de vennootschap tot onder het minimumkapitaal is gezakt, kan iedere belanghebbende de ontbinding van de vennootschap voor de rechtbank eisen. Van nu af aan wordt ook het openbaar ministerie als belanghebbende beschouwd en kan deze bijgevolg de vordering tot ontbinding instellen.

Het bedrag van het netto-actief varieert naargelang de vennootschapsvorm:

  • 6.200 euro voor een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BVBA), een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (CVBA) en een landbouwvennootschap (LV)
  • 61.500 euro voor een naamloze vennootschap (NV)
  • 2.500 euro voor een vennootschap met een sociaal oogmerk

Source: Kluwer Easyweb

Maak een afspraak